Συνέντευξη με την Anne Fontaine - e-Stage.gr
Nov 25, 2017 Last Updated 12:49 PM, Nov 25, 2017

Συνέντευξη με την Anne Fontaine

Κατηγορία: Συνεντεύξεις

Καθήκον, αθωότητα, συμφιλίωση (;) των άκρων, τα τρομακτικά εγκλήματα του πολέμου όπως τα βιώνουν γυναίκες, και μάλιστα μοναχές οι οποίες μετά από βιασμό από το Ρωσικό στρατό, κυοφορούν!

Η ταινία  βασίζεται στον αγώνα της 27χρονης Γαλλίδας γιατρού Madeleine Pauliac (Lou de Laage), η οποία υπηρετεί στο Γαλλικό νοσοκομείο της κατεστραμμένης Βαρσοβίας το 1947. Η Anne Fontaine σκηνοθέτησε με δραματική ένταση μια ιδιαίτερη ταινία, με πρωτότυπο θέμα, η οποία μιλά για την αφοσίωση στο Θεό, την  πίστη και τον περίπλοκο ρόλο της Εκκλησίας σε ένα τόσο ευαίσθητο θέμα. Τελικά, πόσο εύθραυστη είναι η πίστη; Ένα λεπτό ελπίδας, αξίζει 24 ώρες αμφιβολίας;

Η ταινία είναι εμπνευσμένη από ένα σχεδόν άγνωστο αληθινό περιστατικό που συνέβη στην Πολωνία του 1945.

 Η ιστορία αυτών των μοναχών είναι απίστευτη. Σύμφωνα με τις σημειώσεις της Madeleine Pauliac, της γιατρού του Ερυθρού Σταυρού που ήταν η έμπνευση για την ταινία, 25 γυναίκες ήταν θύματα βιασμού στη μονή τους, μέχρι και 40 φορές κάποιες από αυτές, 20 σκοτώθηκαν και 5 κατέληξαν να εγκυμονούν. Αυτό το ιστορικό γεγονός δεν δείχνει μια καλή εικόνα για τον σοβιετικό στρατό, αλλά είναι αλήθεια. Μπορεί οι αρχές να την απαρνούνται, όμως κάποιοι ιστορικοί τη γνωρίζουν. Αυτοί οι στρατιώτες δεν ένιωθαν ότι διαπράττουν κάτι το αποτρόπαιο. Τους είχε δοθεί η άδεια από τους ανώτερους τους ως αντάλλαγμα για τις προσπάθειες τους. Αυτός ο τύπος βαρβαρότητας είναι δυστυχώς διαδεδομένος και σήμερα. Οι γυναίκες συνεχίζουν να υπόκεινται σε αυτό το απάνθρωπο γεγονός σε εμπόλεμες καταστάσεις ανά τον κόσμο. 

Έχετε σχέση με θρησκευτικά ζητήματα;

Προέρχομαι από καθολική οικογένεια, δύο από τις θείες μου ήταν μοναχές, οπότε έχω κάποια σχέση με το θέμα. Αλλά θέλω να δουλεύω μόνο πάνω σε κάτι που γνωρίζω καλά και ήθελα να αποκτήσω την εμπειρία της ζωής στο μοναστήρι εκ των έσω. Ένιωσα ότι είναι σημαντικό να μάθω για την καθημερινότητα των μοναχών, να καταλάβω τον ρυθμό τους. Πήγα σε δύο μοναστήρια του ίδιου τάγματος με αυτό της ταινίας. Στην αρχή σαν παρατηρητής, ενώ αργότερα ακολούθησα κανονικά τα βήματα μιας νέας καλόγριας.

Πείτε μας για αυτό.

Πέρα από την ζωή στο μοναστήρι, που μου έκανε φοβερή εντύπωση, η συνεύρεση τους, οι προσευχές και οι ύμνοι πολλές φορές την ημέρα, αναστέλλουν τον χρόνο σε αυτόν τον κόσμο. Έχεις το αίσθημα ότι επιπλέεις, ένα αίσθημα ευφορίας κι ας είσαι δεμένος με την απόλυτη πειθαρχία. Παρατήρησα πώς δημιουργούνται οι ανθρώπινες σχέσεις. Η ένταση και η μεταβλητή ψυχολογία του κάθε ατόμου. Δεν είναι ένας παγωμένος, μονοδιάστατος κόσμος. Αλλά αυτό που με άγγιξε περισσότερο και προσπάθησα να συμπεριλάβω στην ταινία, ήταν πόσο εύθραυστη είναι η πίστη. Νομίζουμε ότι η πίστη δυναμώνει αυτούς που την ακολουθούν. Λάθος. Όπως εξομολογείται η Maria στη Mathilde στην ταινία, συμβαίνει το αντίθετο. «24 ώρες αμφιβολίας για 1 λεπτό ελπίδας». Αυτό συνοψίζει τις εντυπώσεις μου αφού μίλησα με τις αδελφές.

Ήξεραν για την ταινία οι μοναχές;

Ευτυχώς, οι άνθρωποι που συνάντησα ήταν υπέρμαχοι, ακόμα κι αν η αλήθεια που αποκαλύπτεται για την Εκκλησία είναι περίπλοκη. Μια παράδοξη κατάσταση που έχει να κάνει με το γεγονός ότι είναι θύματα επίθεσης. Πώς να αντιμετωπίσουν τη μητρότητα όταν όλη τους η ζωή είναι αφιερωμένη στον Θεό; Πώς να κρατήσουν την πίστη τους ζωντανή όταν αντιμετωπίζουν τέτοια τρομερά περιστατικά; Τι να κάνουν με τα νεογνά; Ποιες είναι οι δυνατότητες τους;

Η Mathilde, την οποία υποδύεται η Lou de Laâge, έχει μια μοντέρνα πλευρά.

Είναι επιστήμονας, μπροστά από την εποχή της, αφήστε που οι γυναίκες γιατροί ήταν σπάνιο φαινόμενο τότε. Είναι νέα, έχει μόλις ολοκληρώσει τις σπουδές της και εκτελεί χρέη βοηθού στον Ερυθρό Σταυρό. Κάνει το πρώτο της βήμα. Θέλει πολύ θάρρος να ξεγεννάς τα παιδιά αυτών των γυναικών, να κρατάς ένα τόσο βαρύ μυστικό και να ριψοκινδυνεύεις να διασχίζεις το δάσος κάθε βράδυ για να πας στο μοναστήρι, να περνάς δηλαδή από τα μπλόκα των Σοβιετικών. Ο κόσμος της είναι μακριά από τον κόσμο των μοναχών. Θέλει να θεραπεύσει τους ανθρώπους και σταδιακά αντικρίζει το μυστήριο της πίστης.

Αναδύετε τις αποκλίσεις στις οποίες μπορεί να οδηγηθεί η θρησκεία… Για παράδειγμα τη συμπεριφορά της ηγουμένης, που υπό το πρόσχημα της απόκρυψης, απαγορεύει στις καλόγριες να δεχθούν την κατάλληλη ιατρική περίθαλψη…

Η ταινία αναδύει ερωτήματα που στοιχειώνουν όλες τις κοινωνίες και δείχνει που μπορεί να οδηγήσει ο φονταμεταλισμός.

Κι όμως δεν κρίνετε την ηγουμένη.

Ήταν πολύ δύσκολο να κρατήσω αυτή την ισορροπία. Μπορεί να καταδικάζουμε αυτές τις αποτρόπαιες πράξεις, αλλά προσπαθούμε να καταλάβουμε τα κίνητρα της. Ήθελα να εξηγηθεί από μόνη της όταν κάνει αυτή την αμφίσημη δήλωση: «Καταδικάστηκα για να σας σώσω». Όταν ζητά τη βοήθεια του Θεού και είναι στο κρεβάτι άρρωστη, χωρίς το πέπλο της, βλέπουμε ότι είναι βυθισμένη σε μια άβυσσο.

Δώσατε στη Lou de Laâge τον πρώτο ενήλικο ρόλο της μέσα από τον χαρακτήρα της Mathilde.

Όλη η ιστορία ξετυλίγεται μέσα από τα μάτια της Mathilde. Αυτή μας οδηγεί στον κόσμο των μοναχών και είναι μάρτυρας αυτού του φοβερού, ανήκουστου περιστατικού που γίνεται εκεί. Το ίδιο της το επάγγελμα χρειάζεται δυνατό χαρακτήρα και γενναιότητα. Εδώ θέλει προσοχή. Αν ο χαρακτήρας μαλακώσει πολύ, η ταινία έχει τελειώσει πριν ακόμα αρχίσει.

Η Lou de Laâge είναι προικισμένη με έντονη και ξεχωριστή ομορφιά. Ένιωσα ότι αυτή τη χάρη, μαζί με την πεισματάρικη πλευρά της, μαζί με τη φρεσκάδα της και την ευαισθησία της που υποβόσκει, θα υπηρετούσαν την ταινία. Η Mathilde δεν είναι ποτέ αδιάφορη. Μπορεί να είναι απότομη καμιά φορά. Είχε σημασία να νιώσει το μεταφυσικό ερώτημα που προκύπτει και πώς την αλλάζει. Πώς καταλαβαίνει κάποιος το νόημα της ζωής μέσα στο χάος; Πώς επιβιώνει από τη βία που έχει σημαδέψει τη σάρκα των μοναχών; Πώς μπορεί κάποιος να κρίνει την πίστη τους, που μοιάζει να επιβιώνει μέσα από αυτή τη φοβερή δοκιμασία; Η Lou έχει εντυπωσιακή υποκριτική διαίσθηση. Δεν βάζει όρια, είναι θαρραλέα και εργατική, σαν τη Mathilde. Δεν ήταν εύκολο να καταλήξει στη βόρεια Πολωνία, ανάμεσα σε Πολωνές ηθοποιούς, των οποίων τη γλώσσα δεν ήξερε.

Η ταινία έχει μοναδικό ρυθμό. Θυμίζει διαλογισμό, αν και έχει γρήγορο παλμό.

Ήθελα να εκφράσω αυτό το ξεχωριστό, στοχαστικό πέρασμα του χρόνου σε ένα μοναστήρι, διατηρώντας τη δραματική ένταση. Μια εύθραυστη ισορροπία στη συγγραφή του σεναρίου και στο γύρισμα. Αντέγραψα αυτό που είδα η ίδια στα μοναστήρια. Ήταν σημαντικό ότι οι μοναχές χαρίζουν στιγμές ηρεμίας στον εαυτό τους με διάβασμα, μουσική, ραπτική και συζήτηση.


Από την πραγματικότητα στη μυθοπλασία: Η ιστορία της Madeleine Pauliac

Στα 27 της χρόνια, η Madeleine Pauliac, γιατρός σε νοσοκομείο στο Παρίσι, μπήκε στην αντίσταση, δίνοντας προμήθειες και βοήθεια στους αλεξιπτωτιστές των συμμάχων. Αργότερα συμμετείχε στην απελευθέρωση της γαλλικής πρωτεύουσας.

Αρχές του 1947 και φεύγει για Μόσχα υπό τις οδηγίες του Γάλλου Πρέσβη στη Μόσχα, για να κατευθύνει την αποστολή του επαναπατρισμού των Γάλλων στρατιωτών.

Η κατάσταση στην Πολωνία ήταν δραματική. Η Βαρσοβία, μια μαρτυρική πόλη που εξεγέρθηκε ενάντια στη γερμανική κατοχή (Αύγουστο με Οκτώβριο του 1944) είχε ισοπεδωθεί, ενώ τα θύματα έφτασαν τους 20,000 στρατιώτες και τους 180,000 αμάχους. Εκείνη την περίοδο, ο ρωσικός στρατός, που ήταν παρών στην Πολωνία από τον Ιανουάριο του 1944 υπό τις διαταγές του Στάλιν, περίμενε στις επάλξεις από την άλλη όχθη του Βιστούλα. Όταν αποκαλύφθηκαν όλες οι βίαιες πράξεις των Γερμανών, ο Ερυθρός Σταυρός και η ανεπίσημη διοίκηση του ανέλαβαν δράση στα απελευθερωμένα εδάφη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Madeleine Pauliac, ανέλαβε πρώτη στην ιεραρχία ως γιατρός στο γαλλικό νοσοκομείο της Βαρσοβίας, που ήταν ερείπιο. Ήταν υπεύθυνη του επαναπατρισμού στα πλαίσια του γαλλικού Ερυθρού Σταυρού. Είχε υπό την επίβλεψη της όλη την Πολωνία και μέρη της Σοβιετικής Ένωσης. Έφερε εις πέρας πάνω από 200 αποστολές με γυναίκες εθελόντριες οδηγούς του Ερυθρού Σταυρού για να αναζητήσει, να φροντίσει και να πετύχει τον επαναπατρισμό Γάλλων στρατιωτών που είχαν μείνει στην Πολωνία. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες ανακάλυψε τον τρόμο στις πτέρυγες επιτόκων, όπου οι Ρώσσοι είχαν βιάσει γυναίκες που μόλις είχαν γεννήσει, καθώς και εγκύους. Αμέτρητοι βιασμοί, μεταξύ τους και μαζικοί βιασμοί μέσα σε μοναστήρια. Πρόσφερε ιατρική περίθαλψη σε αυτές τις γυναίκες. Τις βοήθησε να θεραπεύσουν τη συνείδηση τους και να σώσουν το μοναστήρι. Η Madeleine Pauliac σκοτώθηκε σε ατύχημα σε μια αποστολή κοντά στη Βαρσοβία τον Φεβρουάριο του 1946.

Η ταινία διηγείται τον αγώνα της ως γυναίκα να σώσει τις άλλες γυναίκες.

Philippe Maynial
Ανιψιός της Madeleine Pauliac

Λεπτομέρειες για τη ταινία θα βρείτε πατώντας εδώ


Στηρίξτε μας με το like σας!!!

Ακολουθήστε μας